Tác giả: cỗ Y tếChuyên ngành: Trạm y tế xãNhà xuất bản:Bộ Y tếNăm xuất bản:2019Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy tìm cập: xã hội

Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, thống trị hen truất phế quản ở bạn lớn trên trạm y tế xã 

Đối tượng được áp dụng:

(1) tín đồ ≥ 15 tuổi nghi ngại mắc HPQ đến khám trên trạm y tế xã, phường.

Bạn đang xem: Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hen phế quản bộ y tế

(2) tín đồ bệnh HPQ sau thời điểm điều trị ổn định định, được gửi từ con đường trên về.

BƯỚC 1. HỎI BỆNH – Chú trọng những nội dung:

Họ tên, tuổi, nghề nghiệp

Lý do chính đi khám?

Các triệu chứng hô hấp lưu ý HPQ:

Người bệnh bao gồm bị những đợt khó khăn thở, khò khè, thở rít cấp tính hoặc tái diễn?

Người bệnh tất cả bị ho các vào ban đêm hoặc quý phái sớm?

Người bệnh bao gồm bị khò khè hoặc ho sau vận động?

Người bệnh gồm bị khò khè, nặng nề ngực hoặc ho sau khi tiếp xúc với những dị nguyên thở hoặc độc hại không khí?

Người bệnh tất cả bị cảm lạnh “chạy vào phổi” hoặc bị kéo dãn dài > 10 ngày?

Các triệu chứng có được cải thiện sau lúc điều trị bằng thuốc chữa hen?

Tiền sử cá thể có mắc kèm những bệnh dị ứng khác ví như viêm mũi xoang dị ứng, dị ứng thuốc, không phù hợp thức ăn…

Tiền sử mái ấm gia đình (trực thống): mắc HPQ hoặc các bệnh không phù hợp khác.

Các yếu đuối tố nguy cơ tiềm ẩn mắc HPQ: thuốc lá lá, tiếp xúc môi trường ô nhiễm, tiếp xúc nghề nghiệp…

BƯỚC 2: KHÁM LÂM SÀNG VÀ XÉT NGHIỆM – Chú trọng các nội dung:

Nghe phổi: chăm chú tìm giờ đồng hồ ran rít, ran ngáy hoặc dấu hiệu của những bệnh lý hô hấp khác ví như viêm phổi, COPD…

Khám ngoài da để tìm kiếm những bệnh dị ứng da mắc kèm như viêm da cơ địa, mày đay, phù mạch…

Khám mũi nhằm phát hiện những dấu hiệu của viêm mũi xoang, polyp mũi…

Nghe tim, đo HA

Xem các tác dụng XN đã có tác dụng (nếu có)(chú ý tính năng thông khí phổi).

Đo lưu lại lượng đỉnh (LLĐ) bằng lưu lượng đỉnh kế (Cách thực hiện lưu lượng đỉnh kế vào Phụ lục 5.1)

Làm test phục sinh phế quản:

Đo LLĐ trước khi sử dụng thuốc giãn phế truất quản

Cho bạn bệnh phun 4 hèn salbutamol 100mcg.

Đo lại LLĐ sau xịt thuốc 15 phút.

Test phục sinh phế cai quản dương tính nếu như LLĐ sau cần sử dụng thuốc giãn phế quản tăng

> 20% so với trước dùng thuốc.

BƯỚC 3: CHẨN ĐOÁN

*

BƯỚC 4: CHUYỂN TUYẾN

Chuyển đường trên:

Người bệnh nghi ngại mắc HPQ nhưng không được chẩn đoán xác minh vì không đủ cận lâm sàng nhằm chẩn đoán.

Người dịch được chẩn đoán khẳng định hen truất phế quản và được điều trị dự trữ nhưng không được kiểm soát và điều hành tốt với điều trị ở bước 3, thường xuyên xuyên xuất hiện cơn cung cấp (tại tuyến đường cơ sở không có đủ đk về thuốc để điều trị).

Người bệnh đang có cơn cấp nặng đã có xử trí cấp cứu ban sơ nhưng ko đỡ cực nhọc thở.

Tuyến trên chuyển về trạm y tế.

BN được điều trị bình ổn ở con đường trên bằng phác đồ tác dụng có sẵn nghỉ ngơi trạm y tế.

BN được đưa lên khám chu kỳ ở tuyến đường trên với không phát hiện tín hiệu bất thường.

 

BƯỚC 5: ĐIỀU TRỊ, QUẢN LÝ (Danh mục thuốc cần thiết điều trị HPQ trên trạm y tế trong Phụ lục 5.2)

Điều trị kiểm soát điều hành HPQ

Mục tiêu điều trị

Kiểm soát giỏi triệu hội chứng và bảo trì mức độ hoạt động bình thường

Giảm thiểu nguy cơ tử vong tương quan đến hen, nguy cơ đợt cấp, tắc nghẽn đường thở dằng dai và chức năng phụ của thuốc.

Đánh giá bán mức độ điều hành và kiểm soát triệu chứng hen vào 4 tuần qua

Dấu hiệu

 

 

Không

Triệu chứng hen ban ngày > 2 lần/ tuần.

Thức giấc về tối do hen.

dùng thuốc cắt cơn hen > 2 lần/ tuần.

Giới hạn hoạt động do hen

Không có tín hiệu nào: triệu chứng hen được điều hành và kiểm soát tốt

Có 1-2 lốt hiệu: triệu bệnh hen được kiểm soát một phần Có 3-4 vết hiệu: triệu triệu chứng hen chưa được kiểm soát

 

Các bậc khám chữa và lựa chọn khởi đầu điều trị kiểm soát hen

(Cách sử dụng các dụng cố kỉnh phun hít trong Phụ lục 5.3)

Triệu chứng

Bậc

điều trị

Phác đồ

Triệu triệu chứng hen giải pháp quãng

( hoặc

Budesonide-formoterol 160/4,5mcg hít 2 yếu khi bao gồm triệu chứng

Lựa chọn khác

Montelukast 10mg uống duy trì + 160/4,5mcg hít 2 kém khi bao gồm triệu triệu chứng hoặc

Dùng 1 hèn hít budesonide 200mcg hoặc 1 kém xịt fluticasone propionate 125mcg mỗi lần dùng dung dịch salbutamol xịt cắt cơn.

 

 

Triệu chứng hen trong đa số các ngày hoặc thức giấc bởi vì hen ≥ 1 lần/ tuần.

 

 

 

 

 

Bậc 3

Lựa chon ưu tiên

Duy trì budesonide-formoterol 160/4,5mcg hít 2 nhát chia sáng về tối hoặc fluticasone propionate-salmeterol 25/ 250mcg phun 1 nhát hằng ngày với salbutamol phun khi gồm triệu chứng hoặc

Budesonide-formoterol 160/4,5mcg hít 2 nhát mỗi ngày chia sáng về tối và dùng thêm 1 nhát khi gồm triệu chứng.

Lựa lựa chọn khác

Duy trì budesonide 200mcg hít 4 hèn hoặc fluticasone propionate 250mcg phun 2 nhát từng ngày (chia sáng tối) cùng với salbutamol phun khi bao gồm triệu hội chứng hoặc

Duy trì budesonide 200mcg hít ngày 2 kém hoặc fluticasone propionate 250mcg xịt 1 nhát từng ngày + montelukeast 10mg uống

với salbutamol phun khi gồm triệu chứng.

Cách nâng bậc khám chữa hen

Nâng bậc dài hạn: khi triệu triệu chứng hen không được điều hành và kiểm soát trong vòng 1 tháng dù kỹ thuật hít thuốc đúng, tuân hành điều trị tốt và xử lý được những yếu tố nguy cơ.

Nâng bậc ngắn hạn: khi có cơn hen cấp cho hoặc xúc tiếp dị nguyên theo mùa

Tăng liều corticoid hít: Tăng vội 4 lần liều corticoid hít vào 1-2 tuần.

Có thể sử dụng corticoid uống cùng với liều prednisolone 1mg/kg/24h vào 5-7 ngày hoặc tương đương.

Cách hạ bậc khám chữa hen lúc đạt được điều hành và kiểm soát triệu bệnh hen vào ≥ 3 tháng

Bậc hiện tại

Thuốc hiện tại tại

Lựa chọn hạ bậc

 

 

 

 

Bậc 3

Duy trì budesonide-formoterol hoặc fluticasone propionate- salmeterol cùng với salbutamol xịt

cắt cơn.

Giảm budesonide-formoterol hoặc fluticasone propionate-salmeterol về liều 1 lần/ ngày.

Liều thấpbudesonide - formoterol duy trì và giảm cơn

Giảm budesonide-formoterol bảo trì về liều 1 lần/ngày và liên tục budesonide-formoterol giảm cơn khi cần

Duy trì budesonide hoặc fluticasone propionate

Giảm một nửa liều

 

 

Bậc 2

Duy trì budesonidehoặc fluticasone propionate

Dùng liều 1 lần/ ngày

Chuyển thanh lịch budesonide-formoterol khi cần.

Thêm montelukast

Montelukast uống + budesonide - formoterol giảm cơn khi cần.

Chuyển thanh lịch liều phải chăng budesonide -formoterol hít 1 liều khi cần.

Quản lý bạn bệnh HPQ

Giáo dục, tư vấn cho người bệnh hen phế quản

Thông qua các bề ngoài câu lạc bộ bệnh nhân hen phế truất quản, những buổi sinh hoạt xã hội hoặc hỗ trợ tư vấn trực tiếp mỗi lần tái đi khám về các nội dung:

Những gọi biết cơ bản về bệnh hen suyễn phế quản.

Các thuốc khám chữa hen phế truất quản và bí quyết sử dụng.

Kỹ thuật sử dụng dụng núm hít thuốc trong khám chữa hen.

Tuân thủ điều trị.

Thay thay đổi hành vi lối sống (không sử dụng bếp củi, cai dung dịch lá, tinh giảm tiếp xúc khói hương, sa thải gia súc…), biến hóa nghề nghiệp, khu vực ở (nếu gồm thể) nhằm phòng kiêng tiếp xúc với dị nguyên và các yếu tố nguy hại gây hen.

Theo dõi các tiêu chí tự reviews kiểm kiểm tra triệu chứng, những dấu hiệu báo trước cơn hen cấp cho và cách xử trí cơn cấp.

Biết áp dụng thuốc cắt cơn trước lúc tham gia các hoạt động thể lực nặng.

Lập kế hoạch hành vi của người bệnh hen hô hấp (mẫu phiên bản kế hoạch hành vi của bạn bệnh hen hô hấp trong Phụ lục 5.4.

Quản lý fan bệnh hen phế truất quản

Tại cùng đồng: Quản lý bạn bệnh hen hô hấp tại xã hội do nhân viên y tế xã, phường tiến hành với các hoạt động sau:

Tư vấn cho tất cả những người bệnh và mái ấm gia đình về những các phương pháp điều trị không sử dụng thuốc, các yếu tố nguy hại và cách phòng tránh.

Giám sát fan bệnh tuân thủ điều trị, tiến hành kỹ thuật áp dụng thuốc hít và sử dụng thuốc cắt cơn khi gồm cơn cấp.

Hỗ trợ bạn bệnh theo dõi các cốt truyện cơn cấp sau khoản thời gian sử dụng thuốc giảm cơn và liên hệ với y sĩ khi cần.

Tại Trạm Y tế xã, phường:

Cấp sổ theo dõi điều trị cho những bệnh nhân trong địa phận phụ trách.

Xem thêm: Gọi Điện Trêu Tổng Đài 113 Bị Xử Lý Như Thế Nào? ? Gọi Điện Trêu Tổng Đài 113 Bị Xử Lý Như Thế Nào

Hẹn người bệnh khám lại chu kỳ 1- 3 tháng để review mức độ kiểm soát điều hành hen, kiểm soát và điều chỉnh liều thuốc điều trị hen (nếu cần), chỉ dẫn lại cách sử dụng dụng chũm hít dung dịch sau mỗi lần khám.

Xử trí cơn hen cấp

Các vết hiệu nhận thấy cơn hen cấp

Cơn HPQ cấp đặc trưng bởi phần lớn cơn nghẹt thở kiểu hen xẩy ra ở người dân có tiền sử mắc HPQ hoặc các bệnh dị ứng. Cơn khó thở kiểu hen thường có các điểm sáng sau:

Tiền triệu: hắt hơi, ngứa ngáy khó chịu mũi, ngứa ngáy khó chịu mắt, bi thiết ngủ, ho thành cơn...

Cơn nặng nề thở: không thở được ra, khò khè, thở rít, nấc độ khó thở tăng dần, fan bệnh thường yêu cầu ngồi dậy nhằm thở, rất có thể kèm theo vã mồ hôi, nói khó. Khám thực thể hay nghe thấy tiếng ran rít ran ngáy lan toả mọi 2 phổi, co kéo cơ hô hấp. Lưu lại lượng đỉnh thường sút

XỬ TRÍ CƠN HEN CẤP

*

CÁCH SỬ DỤNG LƯU LƯỢNG ĐỈNH KẾ

Lưu lượng đỉnh kế:

Là một khí cụ khá solo giản, dễ sử dụng, giá thành không đắt và thuận tiện mang theo người để đo chỉ số lưu giữ lượng đỉnh.

Có nhiều nhiều loại lưu lượng đỉnh kế.

Kỹ thuật đo giữ lượng đỉnh kiểu như nhau cho tất cả các loại.

*

Cách đo lưu lại lượng đỉnh

Đặt con trợt về địa chỉ số “0”.

Người bệnh dịch đứng thẳng. Hít một tương đối thật sâu qua miệng. Một tay rứa cung lượng đỉnh kế làm thế nào để cho các ngón tay không ngăn cản sự dịch rời của con trượt

Nhanh chóng ngậm kín đáo ống thổi của cung lượng đỉnh kế, không để lưỡi bịt vào mồm ống thổi. Thổi một hơi nhanh và mạnh mẽ nhất nếu có thể.

Con trượt đã bị dịch rời ra xa và tạm dừng ở một vị trí. Số chỉ nơi bé trượt tạm dừng là gíá trị LLĐ đo được.

Ghi cực hiếm đo được lên một tờ giấy hoặc một biểu đồ.

Thổi thêm 2 lần nữa lấy giá bán trị tối đa sau 3 lần đo.

Bảng giá chỉ trị dự đoán của giữ lượng đỉnh

Trị số lưu lại lượng đỉnh (theo tuổi, giới tính, chiều cao)

Nam giới

Tuổi

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

65

70

Cao (cm)

160

520

570

500

610

615

605

590

575

565

555

545

535

168

530

580

610

625

625

615

605

590

575

565

555

545

175

540

590

620

635

635

625

615

600

590

575

565

555

183

550

600

630

645

645

635

625

610

600

590

580

570

191

560

610

645

655

655

650

635

625

610

600

590

580

Trị số giữ lượng đỉnh (theo tuổi, giới tính, chiều cao)

Nữ giới 

Tuổi /chiều cao

1,45

1,52

1,60

1,68

1,75

15

438

450

461

471

481

20

445

456

467

478

488

25

450

461

471

482

493

30

452

463

473

484

496

35

452

463

473

484

496

40

449

460

470

482

493

45

444

456

467

478

488

50

436

448

458

470

480

55

426

437

449

460

471

60

415

425

487

448

458

65

400

410

422

434

445

70

385

396

407

418

428

DANH MỤC THUỐC THIẾT YẾU ĐIỀU TRỊ HEN PHẾ QUẢN TẠI TRẠM Y TẾ XÃ

Các dung dịch điều trị giảm cơn hen.

Thuốc cường β2 chức năng ngắn (SABA):

Salbutamol (Ventolin): chai xịt định liều 100µg/ liều xịt; nang khí dung 2,5mg - 5mg/nang; ống tiêm, truyền tĩnh mạch 0,5 mg -5mg/ống; viên uống 4mg/viên.

Terbutaline (Bricanyl): ống tiêm, truyền tĩnh mạch máu 0,5 mg/ống; viên 5mg/viên.

Thuốc chống cholinergic.

Ipratropium (Atrovent): bình xịt định liều 25µg/liều (1 hèn xịt); nang khí dung 0,5mg/nang.

Thuốc phối hợp kích say đắm β2 với kháng cholinergic.

Berodual: bình xịt định liều ipratropium 0,02mg/fenoterol 0,05mg cho 1 liều; hỗn hợp khí dung 1ml chứa: ipratropium 0, 261mg/fenoterol 0,5mg, lọ 20ml.

Combivent nang khí dung, từng nang chứa: ipratropium 0,5mg/salbutamol 2,5mg.

Nhóm xanthyl: Ống tiêm truyền tĩnh mạch máu diaphyllin 4,8%/ 5ml; viên theophylin 100mg.

Các thuốc điều trị kiểm soát HPQ

Thuốc corticoid dạng hít

Budesonide (pulmicort): nang khí dung 500 µg/nang, bình hít turbuhaler 200 µg/liều

Fluticasone propionate (flixotide): chai xịt định liều chuẩn 125, 250 µg/liều.

Thuốc cường beta 2 công dụng kéo dài

Dạng uống:

Salbutamol phóng thích lờ lững (Ventolin SR) viên 4mg, 8mg.

Bambutetol (Bambec, Bamebin) viên 10mg.

Thuốc dạng phối kết hợp giữa cường beta 2 chức năng kéo dài và corticoid dạng hít:

Salmeterol-fluticasone propionate (Seretide, Seroflo):

Bình phun định liều chuẩn 25/250 µg/liều, 25/125 µg/liều, 25/50 µg/liều.

Bình hít bột thô 50/250 µg/liều, 50/500 µg/liều.

Budesonide-formoterol (Symbicort) bình hít bột khô 160/4,5 µg/liều.

Theophylin phóng thích lờ lững (Theostat, Theolair) viên 100, 200, 300mg.

Thuốc chống leukotrien:

- Montelukast (Singulair, Montair) viên 4mg, 5mg, 10mg.

CÁCH SỬ DỤNG CÁC DỤNG CỤ phun HÍT

Cách thực hiện bình xịt định liều

Mở nắp

Lắc dịu bình

Thở ra chậm

Đặt ống ngậm vào miệng

Bắt đầu hít vào chậm, ấn bình dung dịch xuống và liên tục hít vào sâu không còn sức

Nín thở 10 giây hoặc đến cả tối đa có thể, sau đó bắt đầu thở ra chậm.

Nếu đề xuất xịt những lần, ngủ một vài giây và lặp lại từ bước 2-6

*

Cách dọn dẹp bình thuốc

Rửa mỗi tuần bằng nước, nhằm khô trường đoản cú nhiên.

Khi bị truyền nhiễm trùng hô hấp, nấm mồm thì rửa thường xuyên hơn

Làm vắt nào để nhận ra hết thuốc trong bình xịt:

Xịt thử ra phía bên ngoài (mất thuốc).

Ghi lại số liều vẫn sử dụng.

Dựa vào hành lang cửa số chỉ liều bên trên bình thuốc.

Buồng đệm (Babyhaler)

Cách sử dụng bình xịt và phòng đệm

Gắn mặt nạ vào cổng đầu ra của phòng đệm.

Mở nắp bình xịt

Lắc nhẹ và gắn vào buồng đệm

Úp mặt nạ vào mặt, cần che kín cả

miệng cùng mũi, chặt và kín đáo đến mức về tối đa có thể. Hít thở vài nhịp nhằm thử van.

Ấn bình xịt, để nguyên bình và hít thở thông thường từ 5-6 nhịp

Bỏ phương diện nạ ra khỏi miệng.

Lưu ý:

Nếu phải xịt những lần, nghỉ ít nhất 30 giây giữa gấp đôi xịt. Lần 2 ban đầu lại quá trình từ 4-6.

Nếu phun thuốc bao gồm corticoid, lưu ý rửa mặt sau dùng thuốc

*

Bình hít turbuhaler

Thao tác áp dụng bình hít turbuhaler

*

Cách dọn dẹp và sắp xếp bình thuốc

Lau bởi giấy mềm

Không rửa nước

Làm chũm nào để hiểu hết thuốc

Xem cửa sổ chỉ liều

Ghi ngày sử dụng

Bình hít accuhaler

Thao tác áp dụng bình hít accuhaler

Giữ bình accuhaler bằng 1 tay, cần sử dụng tay tê mở nắp ngoài

Kéo lẫy nhằm nạp thuốc cho đến khi nghe thấy tiếng click với gây thay đổi cửa sổ chỉ liều

Thở ra lờ đờ và hết sức (không thở vào binh thuốc)

Đặt ống ngậm vào miệng, hít vào nhanh, khỏe khoắn và sâu hết sức

Bỏ bình thuốc thoát ra khỏi miệng với nín thở 10 giây hoặc lâu về tối đa gồm thể

Đóng nắp ngoại trừ bình dung dịch đến lúc nghe tới thấy giờ đồng hồ click

Cách lau chùi bình thuốc

Lau bằng giấy mềm

Không cọ nước

Làm cầm nào để tìm hiểu hết thuốc

Xem cửa sổ chỉ liều

Ghi ngày sử dụng

*

Bình phun Respimart

Thao tác thực hiện bình phun Respimart: theo 3 cách dưới đây:

*

Thuốc cùng máy khí dung

Cách sử dụng thuốc khí dung qua máy:

Đưa dung dịch vào thai khí dung

Có thể trộn loãng bởi nước muối bột sinh lý nếu yêu cầu thiết

Nếu khí dung bằng ôxy cao áp, đặt lưu lượng ôxy 6-8 l/phút

Nối ống ngậm hoặc phương diện nạ với thai khí dung.

Hít thở bình thường qua ống ngậm hoặc khía cạnh nạ.

Giữ thai khí dung trực tiếp đứng trong thời gian khí dung.

Gõ dịu vào ở bên cạnh bầu khí dung trong những khi khí dung.

Quan sát việc tạo khói, xong khí dung khi không có khói được chế tác ra

BẢN KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG cho NGƯỜI BỆNH HPQ

Họ tên fan bệnh: ............................................................... Năm sinh: ....................